Jiga ni Vato

  આજે મારે અમદાવાદના એવા સ્થળોની વાત કરવી છે કે જે સ્થળને તમે જાણ્યા છે છતાં પણ તેનાંથી અજાણ્યા છો . અમદાવાદ ની વાત આવે એટલે લોકોના મનમાં જાત જાતની વાતો યાદ આવે . અમદાવાદના દરવાજા , અમદાવાદના બગીચા , અમદાવાદની પોળો , અમદાવાદની શાળાઓ , અમદાવાદની બજારો , અમદાવાદ ની મસ્જિદો , અમદાવાદના મંદિરો , અમદાવાદની મિલો , અમદાવાદી ખાણું અને અમદાવાદી નાણું . પણ આજે એક અમદાવાદી તરીકે અમદાવાદની સફર એક નવી નજરે કરા વ વી છે જે શ્રેણી નું નામ છે  "મારી નજરે અમદાવાદ ...." ૬૦૦ વર્ષ થી પણ વધુ વર્ષો નો વિરલ વારસો લઈને અડીખમ ઉભું છે મારૂ અમદાવાદ. ચાલો લઈ જાવ તમને અમદાવાદની અદભુત અને અવિસ્મરણીય સફરે. આજ થી ૬૦૦ વર્ષ પહેલા એટલે કે ઈ.સ. ૧૪૧૧ ની આજુબાજુ જ્યારે અહેમદશાહ બાદશાહ ઉત્તર ગુજરાતમાં આવેલા પાટણ તરફથી દક્ષિણમાં આવતા હતા ત્યારે સાબરમતી નદીના કિનારે જોયું કે સસલા નાં ટોળાંએ કૂતરા પર હુમલો કરીને કુતરા ને ભગાડી દીધા. આવી સસલાંની આક્રમક વૃત્તિને જોઈ ને સુલતાન પ્રભાવિત થઈ ગયા અને એ જ ક્ષણે અહમદશાહે પોતાનાં કાફલાને ત્યાં રોક્યો અને છાવણી સ્થાપી. અને નંખાયો અમદાવાદ શહેરનો પાયો . ...

પ્રિય દોસ્તો!!!! આજે મારે તમારી સાથે મીઠાની મીઠાશ ભરી વાતો કરવી છે. મીઠું સ્વાદે તો ખારું હોય છે તો  પણ તેને આપણે મીઠું કહીએ છીએ કેવું નહીં ????           મીઠું સુકાઈ ગયેલા સમુદ્ર તટો અને ધરતીના પેટાળમાં રહેલા ક્ષારો તથા મૃત સજીવ ની મદદથી બનેલા ખનીજો માંથી પ્રાપ્ત થાય છે અલબત્ત માણસ મીઠાનો ઉપયોગ પશુઓ પાસેથી શીખ્યો છે. કેટલાક પશુઓ નાં માંસના નમકીન સ્વાદની સાથે સાથે તેમની નકલ વડે  ઇન્સાન એ ખડકોમાંથી મીઠાના પોપડા કોતરીને મીઠાના ઉપયોગની શરૂઆત કરી છે. ભારતીય સંસ્કૃતિ સાથે મીઠું કંઈક અલગ રીતે જ ઓળઘોળ થયેલ છે. અહીં મીઠાને "લુણ" કહેવામાં આવે છે.  "લુણ"  નો બીજો અર્થ થાય છે "કરજ" અથવા "લેણું".  અહીં લગ્નમાં બહેન ભાઈનું લેણું ઉતારતી હોય તેમ લુણ ઉતારવા નો રિવાજ છે તેથી જ દીકરીઓને "લુણવંતી" કહેવામાં આવે છે.  એકાદી આડ વાત કરી દવ જો આપણા ઘરની દિવાલોમાં પણ પાણી નો ભેજ આવે તો દિવાલ પર આપણે લૂણો લાગ્યો છે એમ કહીએ છીએ તે પણ એક પ્રકારનું મીઠું જ છે. ભૂતકાળમાં  મીઠા ની અસાધારણ ઉપયોગીતા ને જોઈને જ ત...

આજે  જ્યારે મારા ધોવાયેલા બ્લુ જીન્સ ના ખિસ્સા માંથી ધોવાઈ ગયેલો મારો પ્રેમ પત્ર મળ્યો ત્યારે અચાનક યાદ આવ્યું આ ચંદ્રકાંત શાહ નું  " Blue Jeans "  . ચંદ્રકાંત શાહ ખુબજ જાણીતા કવિ, દિગ્દર્શક અને ફોટોગ્રાફર છે. ચંદ્રકાન્ત શાહ એ તારક મહેતાના જમાઈ છે. આ કૃતિનું નામ છે "ધોવા નાખેલ જીન્સનું ગીત" "The Denim that we wear" મળે ડાબા ખિસ્સામાં એક ડૂચો વળી ગયેલ મોરલા નો ટહુકો સાંભળીને તું મને આપે કે,  તું  જીન્સ મારું પહેરે ને ઓચિંતો સાવ તને જડે એમ   મેં જ મારા હાથે રાખેલું એવું કંઈક. મળે જમણાં ખિસ્સામાં એક સુકો પડેલ બોર ચણીયા નો ઠળિયો ચાખીને તને આપેલ  કે ચગળી શકું  જો તને આખેઆખી તો કેવું લાગે ?  એ બહાને મેં પોતે જ ચાખેલ એવું કંઈક. રોજ રોજ નવી નવી પાંખો ને પહેરવાની ઇચ્છાથી  પંખીના ટોળાના ટોળાએ વર્ષોથી કાંતેલુ ડેનિમ આકાશ જરા વેતરી ને....  જરા વેતરી ને માપસર કાતરીને સોનવોશ ધોઈ કરી   લેધરના દોરાથી ડબલ સીવેલ કોઈ જીન્સ  જેવો આપણો સંબંધ.... પહેલવેલી વાર તારો હાથ ...